ARPANATOLIA

ARPANATOLIA

Çağatay Akyol arp
Ferhat Erdem
kaval-ney-sipsi-cura

Binlerce yıl öncesinde Anadolu topraklarında yapılan müziklerde yoğun olarak kullanılan lir, arp ve nefesli çalgılar, daha sonraki çağlarda kullanılarak ve değerlerini artırarak günümüze kadar ulaşmıştır. Yenilenen yapıları ve renkleriyle günümüze kadar ulaşan bu çalgılar, tarihsel süreç içinde daha da gelişmiş ve değişmiş, ancak müzik kültürümüz içinde önem ve değerini korumuştur. İşte bu çalgılar şimdi Arpanatoliaprojesiyle o zamandan beri ilk kez bir araya gelerek yeni ve farklı bir bileşkeyi oluşturuyor. 3700 yıl önce Hitit uygarlığının müzik değerleri arasında önde gelen arp, kaval, çifte kaval ile günümüzün sevilerek dinlenen sipsi, ney ve modern arp gibi çalgıları bu projede bir araya getirilmiştir. Arpanatolia, Anadolu'nun zengin geleneksel müziklerinden derlenen türkülerini, âşıklarımızın deyişlerini yeni bir anlayış içinde yorumlamakta ve binlerce yıl öncesinden gelerek hala süren geleneksel müzik kültürü içindeki çalgıları modern arp ile buluşturmakta, böylece acıları ve sevinçleri harmanlanmış eşsiz güzellikteki ezgileri ortaya çıkartmaktadır.

 

Çağatay Akyol arp

1969’da Balıkesir’de doğdu. Arp çalışmalarına Ankara Devlet Konservatuvarı’nda Doç. Dr. Kaysu Doğansoy ile başladı. 1988 yılında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın açmış olduğu sınava girerek orkestranın arp sanatçısı oldu. Aynı yıl Akdeniz Gençlik Orkestrası’na solo arpçı olarak kabul edildi. 1990’da İtalya’nın Sermoneta kentinde düzenlenen “Festival Pontino di Musica”da dünyaca ünlü arp sanatçısı Ursula Holliger ile birlikte ikili bir konser verdi. 1991’de Alman Akademisyenler Bursu’nu (D.A.A.D) kazanarak çalışmalarını iki yıl süreyle Berlin Yüksek Müzik Akademisi’nde Mariana Schmidt Krickeberg ve Regina Hervig ile tamamladı ve bu okuldan üstün başarı diploması ile mezun oldu. 1992-1995 yılları arasında ülkesini çok önemli gençlik orkestralarında temsil etti, bunlardan bazılarına ilk kez genç bir Türk müzisyeni olarak katılmayı başardı (Gustav Mahler Gençlik Orkestrası ‘solo arpçı, 1992-1995’ - Dünya Gençlik Orkestrası ‘solo arpçı, 1992’). Onun bu başarısı diğer genç Türk müzisyenlerine de örnek oldu, onların da bu orkestralara kabul edilmesinde büyük rol oynadı. Katılmış olduğu bu orkestralar ile dünyanın en önde gelen Claudio Abbado, Bernard Haitink, Ricardo Chailly, Peter Eötvös, Michael Gielen, Yakov Kreisberg, James Judd, Giuseppe Sinopoli ve Tugan Sokhiev gibi orkestra şefleri ile birlikte “Salzburg Müzik Festivali, Wien Modern, BBC Prohms, Amsterdam Mahler Festivali, Budapest Spring Festival, Shleswig Holstein Music Festival, Festival de Radio Franceen Montpellier, Ferrara Musica” gibi birçok önemli müzik festivallerine katıldı. Akyol, “Berlin Rundfunk Senfoni Orkestrası (R.S.B), Dresdner Staats Kapelle” gibi dünyanın en önemli orkestralarına konuk sanatçı olarak davet edilerek birçok radyo ve televizyon programına katıldı. Oda müziği ve solo konserlerinin yanı sıra başta Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası olmak üzere İzmir Devlet Senfoni, Çukurova Devlet Senfoni, Bursa Devlet Senfoni, Eskişehir Senfoni Orkestraları ile Milli Reasürans Oda Orkestrası, Borusan Filarmoni Oda Orkestrası, Belarus Oda Orkestrası, İstanbul Oda Orkestrası, Akademik Başkent Oda Orkestrası va Mersin Üniversitesi Oda Orkestrası ile birlikte solist olarak konserler verdi. Aynı zamanda 2006 yılında Felix Godefroid Uluslararası Arp Yarışması’na jüri üyesi olarak, 2008-2009-2010 konser sezonunda dünyanın en iyi oda orkestralarından biri olan Mahler Oda Orkestrası’na (Mahler Chamber Orchestra) misafir sanatçı olarak davet edildi. Sanatçıya ithafen biri Arp Konçertosu (Nejat Başeğmezler), diğeri de solo arp için Instant Dream (Mahir Çetiz) adlı parça olmak üzere iki adet eser yazılmıştır. Halen Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası solo arp sanatçısı olan Çağatay Akyol’un Kalan Müzik’ten “Lirik, Arp ve Blokflüt” (Kasım 2004) ve Cihat Aşkın ile birlikte çıkarmış olduğu “Arp ve Keman” (Temmuz 2009) adlı iki CD’si bulunmaktadır.

 

Ferhat Erdem kaval-ney-sipsi-cura

1963 yılında Burdur’da doğdu. A.Ü. İşletme Fakültesi Yönetim ve Organizasyon Bölümü’nden lisans diploması aldı. Geleneksel müziği ve sipsi çalma tekniklerini Emin Demirayak, M. Ali Kayabaş, Ali Tekin, Kadir Turan ve Ramazan Güngör gibi “yerel müzisyen”ler ile Talip Özkan, Nida Tüfekçi, Özay Gönlüm ve Musa Eroğlu gibi usta icracıları dinleyerek öğrendi. Coşkun Güla ve Yaşar Aydaş gibi hocalardan geleneksel kültür ve repertuvar dersleri aldı. Konya Kültür ve Turizm Müdürlüğünde Halk Oyunları ve Halk Müziğiyle ilgilenmenin yanı sıra Orta Asya Müzik Topluluğu’yla da çalıştı. 1981 yılından başlayarak birçok ilde ve yurt dışında bireysel ve topluluklarla konserler verdi ve atölye çalışmaları gerçekleştirdi. Konya’da yapılan “Halk Ozanları Şenliği”nde Anadolu’nun çeşitli yerlerinden gelen “Halk Âşıkları” ile tanıştı ve âşıklık geleneği ve müziğini tanıma fırsatı buldu. Akşehir folkloru üzerine alan araştırması, TRT repertuvarına kazandırdığı “Akşehir ve Yöresi” derleme çalışması ve başta Burdur olmak üzere “Teke Yöresi” sazları olan “Sipsi” ve “Yörük Curası” olarak bilinen iki telli curayla ilgili alan araştırması yaptı. Burdur ve yöresi türkü ve oyun havalarını derleyip notalayarak TRT repertuvarına kazandırdı. Yaptığı bir bestesi de TRT repertuvarına alındı. 1986’da TRT Ankara Radyosu’nun açmış olduğu sınavı kazanarak “Yurttan Sesler Korosu”na sipsi ve kaval sanatçısı olarak başladı. 1992 yılında HÜ. Halk Oyunları Topluluğu ile Polonya’nın Bidgosh kentinde yapılan Uluslararası Folk Müzik Festivali’nde “solo icra” dalında dünya birinciliğiyle ödüllendirildi. Çoban kavalı olarak bilinen dilsiz kaval’ın standardizasyonuna önemli katkıları oldu. Kaval ve sipsinin özgün tasarımları üzerine çalışmalar yapan radyo ve televizyonlarda kaval ve sipsinin geleneksel yapı içerisinde yeri ve icraları konusunda bilgilendirmeler yaptı. Bazı belgeseller ve programlarının tanıtım müziklerinde çaldı, sayısız stüdyo çalışması ve müzik albümlerinde yer aldı. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarında öğrencilere kaynaklık etti. ODTÜ ve Hacettepe Üniversitesinde kaval öğrencileri yetiştirdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Bilkent Üniversitesi’nin organize ettiği “Uluslararası Tarihsel Süreç İçinde Türkiye’de Müzik Kültür ve Müzik Müzesi Kongresi”nde kaval ve sipsinin icra karakteristikleri konulu bir workshop sundu. Sanatçı halen TRT Ankara Radyosu ve Hacettepe Üniversitesi’nde görev yapmaktadır.