BİLKENT SENFONİ ORKESTRASI

BİLKENT SENFONİ ORKESTRASI

10 Mayıs 2013 Cuma 20:00
Konser
Mersin Kültür Merkezi

 

Işın Metin şef
Shlomo Mintz keman (Solist)

Mersin Uluslararası Müzik Festivalleri’nin sürekli orkestrası olan Bilkent Senfoni Orkestrası, Genel Müzik Direktörü şef Işın Metin yönetiminde, Felix Mendelssohn’un Mi minör Op.64 nolu “Keman Konçertosu”nu ve Rus besteci Modest Mussorgsky’nin “Bir Sergiden Tablolar” adını taşıyan iki yapıt seslendirecek… Birçok ünlü konçertoda olduğu gibi Mendelssohn’un “Keman Konçertosu”da solist-besteci işbirliğinin ve dostluğunun sonucu ortaya çıkmıştır. Gerçekten de yazılışı 1838’den 1844 yılına kadar süren ve altı yılda tamamlanan bu konçertoda, solo keman işaretlerini ve bazı düzeltmeleri kemancı Ferdinand David yapmıştır. Yine David’in solistliğinde ilk kez 13 Mart 1845 günü seslendirilen bu ünlü konçerto, lirizm ve tematik gereçlerinin zenginliğiyle tipik bir Mendelssohn yaratısıdır. Derinliği olmayan, ama solo partisinde bolca kullanılan süslü, ince işçilik nedeniyle, dinleyicilerin her zaman çok beğendikleri bir yapıttır. Konçerto üç bölümden oluşur ve ara vermeksizin çalınır. Birinci bölümde (Allegro molto appassionata), o çağa kadar alışılmış orkestra girişi yerine lirik temayı önce solo keman sunar. Orkestra temayı yineler. Obua ile birinci kemanlar ikinci temayı duyurur, solo keman hemen bu temayı alır ve işler. Klarinet ve flütlerin hüzünlü üçüncü temayı sergilemesinden sonra, tekrardan önce bölümün ortasında kadansın yer alması o çağda yenilik olarak kabul edilir. Çok ince işlenen temalardan sonra parlak bir coda ile fagotun si notasını uzun tutmasıyla diğer bölüme geçilir. Duygulu bir romans olan İkinci Bölüm (Andante), yine besteciye özgü “sözsüz şarkı” biçimindedir. Şarkı A-B-A formuyla, fakat kısaltılmış biçimde işlenir. Solo keman, sonoritesinin olanca güzelliğiyle etkili bir melodi duyurur. Pek o kadar çabuk olmayan (Allegretto non troppo) tempoda başlayan Üçüncü Bölüm, sonra Mi Majöre dönüşen oldukça çabuk ve canlı (Allegro molto vivace) tempoda sürer. Bu bölüme, madeni üfleme çalgıların akorlarıyla girilir, konçertonun son bölümü, bundan önceki bölümlerin melankolik havasına karşıt olarak parlak arabesklerle süslüdür. Klasik rondo ile sonat formlarının uyumunu sağlayan bu neşeli scherzo biçimindeki final, bestecinin en başarılı sayfalarını kapsamaktadır. Solist ile orkestranın son derece başarılı uyumu, her türlü teknik ve müzikal sorunun cesurca ve doğal yönden çözümü, Mendelssohn’un yalnız bu bölümü yazmış olması durumunda bile, müzik eleştirmenlerinin dediği gibi, onun romantik besteciler arasında ön plana çıkmasını sağlar… Fransız izlenimcilerinden Mourice Ravel, Mussorgsky’nin “Bir Sergiden Tablolar” adını verdiği piyano dizisini orkestarasyonunu yaparak, ona hayranlık ve saygısını belgelediği gibi; bu çalışmasıyla orkestra repertuvarına anıtsal bir yapıt kazandırmıştır. “Bir Sergiden Tablolar” süiti, sergiyi görmeye gelen bir ziyaretçinin resimden resme geçişini anlatan “gezi müziği” ile başlar. Ziyaretçi bestecinin kendisidir. On resimden oluşan bu yapıtta, ilk resim: “Kambur Cüce Maskara” adını taşır. Bu figür Hartman’ın çizgisinden model alınarak yaptırılmıştır. Cücenin çarpık bacakları üzerinde aksak, aynı zamanda çok canlı ve komik yürüyüşünü görür gibi oluruz. Besteci bir diğer resme yönelir… İkinci resim: “Eski Şato”. Hartman öğrenimini İtalya’da yapmış, bu ülkenin tarihsel yapılarını incelemiştir. Ve diğer resme geçiş… Üçüncü resim: “Bidlo. Polonya’nın Eski Öküz Arabası”. Öküzlerin çektiği, tekerlekleri gıcırdayan bu arabaya bir halk ezgisi eşlik etmektedir. Kısa bir geçiş. Dördüncü resim: “Tuileries”. Paris’in ünlü bahçesinde oynayan çocuklar ve onları gözleyen dadılar… Beşinci resim: “Kabukları Üzerinde Dans Eden Civcivler”. Hartman, bir balenin kostümlerini çizmişti. Civciv kılığına girmiş çocuklar anlatılır burada… Altıncı resim: “İki Polonyalı Yahudi”. Varşova Getto’sunda zengin yahudiden diğerinin para istemesi. Biri azametli, diğeri zavallı ve güçsüz. Bazı uzmanlara göre müzikte karikatürün eşsiz bir örneği… Yedinci resim: “Limoges Kentinde Pazar Yeri”. Bir pazardan görüntüler, haykırmalar, gürültüler… Sekizinci resim: “Katakomblar”. Ölümün ürkütücü etkisinin anlatıldığı bir bölüm… Dokuzuncu resim: “Baba Yaga’nın Kulübesi”. Eski bir Rus efsanesinin anlatıldığı ve Hartman ile bağlantısının kurulduğu bölüm… Onuncu resim: “Kiev Kentinin Büyük Kapısı”. Hartman, Kiev için yapılması düşünülen anıtsal bir kapı için açılan yarışmaya girmiş, ancak kapı yapılmaktan vazgeçilmiş. Mussorgsky, müziğinde kapıdan geçen görkemli bir tören alayında, rahiplerin seslerini ve çanları yansıtır…

Bilkent Senfoni Orkestrası
"UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi"

Bilkent Senfoni Orkestrası (BSO), 1993’te Bilkent Üniversitesi’nin özgün bir sanat projesi olarak kuruldu. Orkestra, Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’nin öğretim kadrosunda yer alan, Türkiye ve 12 ülkeden seçkin sanatçıdan oluşuyor. Bilkent Senfoni Orkestrası, bu özellikleriyle, Türkiye’nin ilk "özel, akademik, uluslararası sanat topluluğu”dur. Sanat yaşamımıza her yıl 50’yi aşkın etkinlikle katılan topluluk, bugüne değin konserleriyle, televizyon, radyo kayıtlarıyla ve yayınladığı 40'ın üzerinde CD ile seçkinleşmiştir. CD dizini tüm dünyaya ihraç edilen orkestranın kayıtları 2003 yılından itibaren EMI, CPO, Naxos gibi prestijli etiketilerle de yayınlanmaktadır. “Bilkent Konserler Dizisi”, “Türk Bestecileri Haftası”, “Bilkent Anadolu Müzik Festivali” gibi özgün temalardaki konser ve kayıt dizileriyle, sanat yaşamına kalıcı ve geniş boyutlu etkinlikler getirmek, yurtiçinde turne konserleri yoluyla nitelikli müzik beğenisini yaygınlaştırmak; yurt dışında, uluslararası etkinliklerde bulunmak, bu tür etkinlikleri düzenleyen kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, diğer ülkelerle sanatsal iletişimde köprü kurmak, Orkestra’nın temel ilkeleri arasındadır. BSO, V. Ashkenazy, G. Aykal, S. Baudo, J.C. Casadesus, A. Dimitriev, V. Fedoseyev, J. Fournet, E. Gardner, P. Gülke, E.M. Izquierdo, Y. Levi, I. Marin, G. Rozhdestvensky, N. Santi, J. Serebrier, L. Shambadal, E. Tabakov ve K. Weise gibi ünlü şeflerle; V. Afanassiev, P. Amoyal, C. Aşkın, A. Balsom, N. Benedetti, B. Berezovsky, B. Berman, İ. Biret, G. Boldoczki, H.N. Chang, O. Charlier, R. Cohen, J.P. Collard, C. Cotsiolis, J. Cura, N. Demidenko, E. Dobracheva, A. Dohmen, E. Elivar, C. Farley, A. Ghindin, D. Graves, I. Gringolts, V. Grivnov, S. Isbin, J. Jansen, S. Jo, S. Kan, O. Kern, L. Lang, E. Leonskaja, M. Maisky, X. de Maistre, S. Meyer, S. Mintz, C. Oelze, G. Onay, E. Pahud, G. ve S. Pekinel, M. Pletnev, V. Postnikova, V. Repin, G. Sandor, F. Say, H. Sermet, S. Shoji, Silver-Garburg Piano Duo, M. Socias, A. Suwanai, D. Tkachenko, J. Vakarelis gibi ünlü solistlerle; Roma Filarmoni, Schleswig-Holstein, Bulgaristan Devlet Filarmoni ve Radyo Koroları gibi topluluklarla konserler vermiştir. BSO “Siena Uluslararası Montepulciano Müzik Festivali” (1998), San Marino Cumhuriyeti “Uluslararası San Leo Müzik Festivali” (1998), İsviçre Montreux Ses ve Müzik Festivali (2002-2004) gibi önemli festivallerin konuğu olmuştur. Orkestra, 2000’de Almanya ve Portekiz’de, 2001’de Belçika’da, 2004'de Japonya’da konserler gerçekleştirmiştir. Son olarak 2011'de Schleswig Holstein Uluslararası Müzik Festivali kapsamında Almanya'da konserler vermiştir. Kurulduğu 1993 yılından beri gerçekleştirdiği etkinliklerde, çeşitli kurum, kuruluş ve özellikle sivil toplum örgütleriyle yaptığı geniş işbirliğiyle, sanatın toplumsal yaşamda işlevsel kılınmasını ilke edinen Orkestra, “Evrensel Kardeşlik ve Dünya Barışına Katkı”, “Yerelden Evrensele Kültürel Tanıtım” ödüllerinin sahibidir. Bilkent Senfoni Orkestrası, 2009 yılında “UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi” ilan edilmiştir. BSO 2011 yılında Donizetti Klasik Müzik Ödülleri'nde seçici kurul ve halk oylaması sonucu "Yılın Orkestrası" seçilmiştir. 2012-13 konser sezonunda Işın Metin’in Sanat Direktörlüğünde etkinliklerini sürdüren Bilkent Senfoni Orkestrası, sanatseverleri Bilkent Konser Salonu (800), Bilkent Odeon (4000), Bilkent Erzurum (300) ve Bilkent Erbil (750) Konser Salonlarında ağırlamaktadır.

Işın Metin, şef
Işın Metin müzik eğitimine doğduğu şehir İstanbul’da küçük yaşlarda başladı. Kompozisyon alanında sergilediği yetenek neticesinde 1987 yılında Bilkent Üniversitesi, Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’ne kabul edildi. Prof. Wojciech Szalinski ve Bujor Hoinic ile koro ve orkestra yöneticiliği, Prof. İstemihan Taviloğlu ve Sami Hatipoğlu ile kompozisyon alanlarında çalıştı, Prof. Arif Melikov’un derslerine katıldı, eğitimini 2001 yılında Sanatta Yeterlik diploması ile tamamladı.  Metin 1996’dan bugüne seçkin sanat toplulukları ile ABD, Almanya, Arnavutluk, Avustralya, Azerbaycan, Çin, Çek Cumhuriyeti, İtalya, İspanya, Portekiz, Karadağ, Rusya, Şili, Tayvan, Ukrayna ve Yunanistan’da konuk şef olarak konserler verdi. Schleswig Holstein Uluslararası Müzik Festivali, İstanbul ve Ankara Uluslararası Müzik Festivalleri’ne katıldı, İstanbul ve Ankara metropolleri dışında kalan şehirlerde; Afyon Müzik Festivali, Bodrum D-Marin Uluslararası Müzik Festivali, Mersin Uluslararası Müzik Festivali, Phaselis Müzik Festivali, İstanbul İş-Sanat Konser Salonu gibi konser mekanlarını da tercih eden Işın Metin, orkestra yöneticiliği ile ilgili yurt dışı basında da olumlu eleştiriler aldı. Senfonik repertuvarı Bach’tan Mahler’e geniş bir yelpazeyi kapsayan sanatçı, konserlerinde Mozart, Beethoven, Brahms, Schumann, Çaykovski, Sibelius ve Rahmaninof gibi bestecilerin eserlerine ağırlık verdi. Yirminci yüzyıl sanatçılarından Şostakoviç, Prokofyef, Ravel, Debussy, Bartok, Schoenberg, Dutilleux ve Bernstein’ın da eserlerini tercih ederek yönetti. Her nesilden Türk kompozitörün eserini özellikle de yurt dışındaki konserlerinde seslendirmeye önem veren Metin, bazı eserlerin de ilk seslendirilişlerini gerçekleştirdi; Hasan Ferit Alnar, Yiğit Aydın, Mahir Cetiz, Ulvi Cemal Erkin, Kamran İnce, Turgut Pöğün, Cemal Reşit Rey, Fazıl Say, Ahmed Adnan Saygun, Muammer Sun, Ferit Tüzün, Hasan Uçarsu ve İlhan Usmanbaş’ın çeşitli yapıtlarını konserlerde sundu. Metin korolu eserlerin yanı sıra en günceli 2011 yılında Yunanistan Devlet Operası ile Donizetti’nin “Aşk İksiri” Operası olmak üzere son dönemlerde vokal repertuvara da ağırlık vermekte. Sıklıkla yönettiği orkestralar arasında Bilkent Senfoni Orkestrası (Sanat Yönetmeni ve Şefi), Eskişehir Belediyesi Senfoni Orkestrası, Atina Devlet Senfoni Orkestrası, Antalya Devlet Senfoni Orkestrası, Azerbaycan Devlet Oda Orkestrası, Bursa Devlet Senfoni Orkestrası, Orquesta Sinfonica de la Region de Murcia, Odessa Filarmoni Orkestrası, Kotorart Oda Orkestrası, Novaya Rossiya - Yeni Rusya, Moskova Devlet Senfoni Orkestrası, Santiago Filarmoni Orkestrası, Munich Modern Ensemble, Lemberg Filarmoni Orkestrası, Ukrayna Ulusal Senfoni Orkestrası, Selanik Devlet Senfoni Orkestrası, Orquestra Metropolitana de Lisboa ve Bilkent Modern Ensemble gibi topluluklar bulunmaktadır. Birlikte çalıştığı korolar, Ankara Devlet Opera Korosu, Helenik Opera Korosu, TC. Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Devlet Çoksesli Korosu olmuştur.  Profesyonel sanat topluluklarının yanı sıra Bilkent Gençlik Korosu ile 1992-97 yıllarında çalışmış ve Bilkent Gençlik Senfoni Orkestrası ile de 2005 yılından itibaren çalışmaktadır. Dünya Gençlik Orkestrası’nın 2007 turnesinde konserler yönetmiş ve 2008 yılında Türk-Yunan Gençlik Orkestrası’nı kurmuştur. 2002 yılında Büyükşehir Belediyesi için danışman ve müzik direktörü olarak görev almış ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası’nın kuruluşuna katkı sağlamıştır. Metin 2003 yılında Türkiye’nin tek daimi özel orkestrası olan Bilkent Senfoni Orkestrası’nın “Sanat Yönetmenliği”ne atandı. Metin bu görevinde BSO programlarına ve repertuvarına büyük çaplı orkestra eserleri ve çağdaş bestecilerin yapıtlarını ekledi. Bilkent Senfoni Orkestrası 2005 yılında Japonya’ya ilk turnesini gerçekleştirdi; 2011 yılında Schleswig Holstein Müzik Festivali’nde üç konser gerçekleştirdi. Orkestra bu dönemde Anadolu’nun çeşitli yörelerini ziyaret ederek kuruluş misyonunu da devam ettirdi. Kuruluşundan beri elde ettiği icra niteliği ile uluslararası sanat platformunda adından bahsedilen Bilkent Senfoni Orkestrası, bu yönelmelerle uluslararası plak şirketleriyle kayıtlar yapmaya başladı ve EMI, CPO, Naxos, ALPHA ve Imaj-Naive firmaları ile tüm dünyada CD’ler çıkardı. Bilkent Senfoni Orkestrası 2005 yılında EMI tarafından yayımlanan CD’si ile uluslararası platformda yer alan ilk Türk sanat topluluğu oldu. Orkestra şefliğinin dışında Metin’in önemli eserleri arasında Birinci ve İkinci Senfoni, Senfonik Bölüm “Sezgiler”, “Keman Konçertosu”, Senfonik Skeçler, üç Yaylı Dörtlü, “Koro ve Yaylı Sazlar için Müzik”, “Minyatürler” ve “Piyano Defterleri” bulunmaktadır. Sanatçı elde ettiği başarıların takdiri olarak, müziğin kitlelere yayılması ve müzik eğitimine katkılarından ötürü başlıcaları Sevda Cenap And Müzik Vakfı “Gümüş Madalya”sı ve Mersin Uluslararası Müzik Festivali “Hanri Atat” ödülü olmak üzere çeşitli ödüllerle takdir edildi.Işın Metin halen Bilkent Üniversitesi Müzik Bölümü’nde Yardımcı Doçent ve Bölüm Başkanı, Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Dekan Yardımcısı, Bilkent Senfoni Orkestrası Sanat Yönetmeni ve şefidir.

Shlomo Mintz, keman
Kusursuz müzisyenliği, stil çeşitliliği ve üstün tekniğiyle saygı gören Shlomo Mintz’i,  eleştirmenler, meslektaşları ve izleyiciler çağımızın en önemli kemancılarından biri olarak görmektedir. Mintz, düzenli olarak uluslararası arenadaki en ünlü orkestralar ve şeflerle birlikte sahne almakta ve dünyanın birçok yerinde resital ve oda müziği konserleriyle de sesini duyurmaktadır. Mintz sık sık hem resitallerde hem de önde gelen oda müziği topluluklarında kemancı olarak yer almaktadır. Shlomo Mintz, Premio Accademia Musicale Chigiana, Diapason D'Or, Grand Prix du Disque, Gramophone Award ve Edison Award dâhil pek çok prestijli müzik ödülünün sahibidir. 2004 yılından bu yana Londra’daki Avie Plak Şirketi’nin sanatçısı olarak çalışmaktadır. 1957 Moskova doğumlu sanatçı, doğumundan iki yıl sonra ailesiyle birlikte İsrail’e göç etti ve orada ünlü Ilona Feher ile çalıştı. 11 yaşında İsrail Filarmoni ile ilk konserini verdi. 16 yaşında Carnegie Hall’da ilk konserini Pittsburgh Senfoni Orkestrası’nın eşliğinde vermesinin hemen ardından, Julliard School of Music’te Dorothy DeLay ile çalışmalarına başladı. Daha 18 yaşında sanatsal çalışmalarına orkestra şefliğini de ekledi ve o dönemden beri dünyaca ünlü birçok orkestrayı yönetti. Israil Oda Orkestrası’nın Müzik Danışmanı, Maastricht Senfoni Orkestrası’nın ve Zagreb Filarmonik’ in Sanat Danışmanı ve Daimi Konuk Şefi oldu (2008-2010). Shlomo Mintz, 2011 yılına kadar Israil’deki Keshet Eilon Uluslararası Keman Master kursunun hem hamisi hem de kuruculuğunu yürütmüştür ve dünya çapında master class’lar vermektedir. Moskova’daki Çaykovski Yarışması, Brüksel’deki Kraliçe Elizabeth Uluslararası Müzik Yarışması’nı da içeren çeşitli önemli uluslararası yarışmalarda jüri üyeliği yapmıştır. Poznan’daki (Polonya) Uluslararası Henryk Wieniawski Keman Yarışması ve İsviçre’deki Sion Valais Uluslararası Keman Yarışması’nın jüri başkanlığını yürütmüştür (2002-2012). 2007’den beri Nagoya’daki (Japonya) Munetsugu Angel Keman Yarışması’nın ve 2010’den beri Buenos Aires Uluslararası Keman Yarışması ve Festivali’nin jüri başkanlığını yürütmektedir. Mintz İsviçre’deki Crans Montana Uluslararası Müzik Festivali’nin sanat/müzik direktörüdür.